ทุกสิ่งที่คุณจำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับการทำหมันแมว

การทำหมันแมวหมายถึงอะไร?

หากคุณเป็นคนรักแมว  คุณคงเคยได้ยินเกี่ยวกับการทำหมันแมวแล้ว การทำหมันเป็นขั้นตอนทางการแพทย์ที่สัตวแพทย์จะเอาอวัยวะสืบพันธุ์บางส่วนหรือทั้งหมดของแมวออกเพื่อป้องกันไม่ให้พวกเขามีลูก

การทำหมัน สำหรับแมวเพศผู้ ขั้นตอนนี้หมายถึงการเอาอัณฑะออก ส่วนแมวเพศเมียมักหมายถึงการเอาไข่และมดลูกออก

เจ้าของแมวใหม่หลายคนอาจรู้สึกกังวลหรือลังเลเกี่ยวกับการทำหมันแมว โดยมักเป็นห่วงเรื่องความเสี่ยงหรือกระบวนการฟื้นตัว อย่างไรก็ตาม หากทำโดยสัตวแพทย์อย่างถูกต้อง และดูแลหลังการผ่าตัดอย่างเหมาะสม การทำหมันแมวเป็นขั้นตอนที่ปลอดภัยและเป็นเรื่องปกติมากๆ 

การทำหมันไม่เพียงช่วยป้องกันการเกิดลูกแมวที่ไม่พึงประสงค์ แต่ยังให้ประโยชน์ด้านสุขภาพและพฤติกรรมระยะยาว เช่น ลดความเสี่ยงต่อโรคบางชนิด และควบคุมพฤติกรรมก้าวร้าวหรือการแย่งพื้นที่

ไม่ว่าคุณจะดูแลแมวเพศผู้หรือเพศเมีย การเข้าใจประโยชน์ ช่วงเวลา และขั้นตอนของการทำหมันจะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ง่ายขึ้น เพื่อสุขภาพและความสุขของเพื่อนขนฟูของคุณ

ทำไมน้องแมวจึงควรทำหมัน?

รู้มั้ยว่าศูนย์พักพิงสัตว์เลี้ยงไร้บ้าน ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ และทีมกู้ภัยหมาแมวส่วนใหญ่ทําหมันแมวตัวผู้ทั้งนั้น และยังแนะนำให้เจ้าของจัดการทำหมันบรรดาเหมียวตัวน้อยให้เรียบร้อยด้วย หากคุณกำลังคิดว่าทำไมการทำหมันจึงสำคัญมากขนาดนี้? นั่นก็เพราะมันช่วยลดปัญหาการตั้งท้องที่ไม่พึงประสงค์ ซึ่งนำไปสู่ปัญหาจำนวนประชากรแมวมากเกินไป จนต้องกลายเป็นแมวไร้บ้านหรือมีจุดจบอยู่ในศูนย์พักพิงฯ

ทั้งนี้ในหลาย ๆ ประเทศได้กำหนดให้เจ้าของต้องทำหมันให้น้องแมวก่อนจะรับเลี้ยง ซึ่งกลายเป็นอีกหนึ่งคำถามที่ทาสแมวส่วนใหญ่สงสัยกันคือน้องแมวทำหมันกี่เดือน? อายุที่เหมาะสมคือเท่าไหร่? สำหรับช่วงวัยที่แนะนำคือวัยลูกแมวหรือพาไปทำตั้งแต่เนิ่น ๆ คุณสามารถปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติมได้

แมวอายุเท่าไหร่ทำหมันได้?

เจ้าของแมวหลายคนมักสงสัยว่า “ควรทำหมันแมวเมื่อไหร่ดีที่สุด?” โดยทั่วไป สัตวแพทย์แนะนำให้ทำเมื่อแมวมีอายุประมาณ 5–6 เดือน นี่คือช่วงที่แมวส่วนใหญ่ถึงวัยเจริญพันธุ์ หมายความว่าร่างกายของพวกเขาพัฒนาพร้อมเพียงพอที่จะทำการผ่าตัดอย่างปลอดภัย

การทำหมันเร็วเกินไปอาจรบกวนการเจริญเติบโตของกระดูกและความสมดุลของฮอร์โมน โดยเฉพาะในลูกแมว แต่ถ้ารอทำช้าเกินไปก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์หรือพฤติกรรมการติดสัดหรือพฤติกรรมอื่นๆ เช่น การฉี่สเปรย์หรือก้าวร้าว

สำหรับแมวเพศผู้ ควรตรวจให้แน่ใจว่าอัณฑะตกลงมาเต็มที่และพองเต็มก่อนทำหมัน เพื่อยืนยันว่าระบบสืบพันธุ์เจริญเต็มที่แล้ว สำหรับแมวเพศเมีย ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการทำหมันคือหลังจากรอบติดสัดครั้งแรก แต่ต้องมั่นใจว่าแมวไม่ได้ตั้งครรภ์ การทำหมันหลังช่วงติดสัดช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและทำให้ขั้นตอนปลอดภัยยิ่งขึ้น

ท้ายที่สุด แมวแต่ละตัวไม่เหมือนกัน ปัจจัยเช่น สายพันธุ์ ขนาด ร่างกาย สุขภาพ และอัตราการเจริญเติบโต อาจส่งผลต่อเวลาที่เหมาะสม ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อคำแนะนำเฉพาะตัวเกี่ยวกับอายุที่ดีที่สุดในการทำหมันแมวของคุณ

ทำหมันแมว และพักฟื้นนานแค่ไหน

เมื่อรู้แล้วว่า แมวทําหมันได้ตอนกี่เดือน? ขั้นตอนการทำหมันแมวก็ถือว่าเป็นเรื่องตรงไปตรงมา การผ่าตัดมักใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับขนาดและเพศของแมว

หลังการผ่าตัด แมวส่วนใหญ่ฟื้นตัวภายใน 7–14 วัน โดยหายดีเต็มที่ประมาณสองสัปดาห์ ในช่วงนี้ควรจำกัดกิจกรรมทางกาย ตรวจสอบบริเวณแผล และปฏิบัติตามคำแนะนำการดูแลหลังผ่าตัดของสัตวแพทย์ เพื่อป้องกันการติดเชื้อและให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างราบรื่น

เมื่อทำในช่วงอายุที่เหมาะสมและดูแลอย่างถูกต้อง การทำหมันแมวถือว่าปลอดภัย มีประโยชน์ และช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิต ทำให้เพื่อนขนฟูของคุณมีชีวิตที่ยาวนาน แข็งแรง และสงบสุขมากขึ้น

แมวตัวผู้ทำหมันอย่างไร? พักฟื้นกี่เดือนหาย

การทำหมันแมวเพศผู้เป็นการผ่าตัดที่ง่ายและปลอดภัย เมื่อเทียบกับการทำหมันแมวเพศเมีย การทำหมันแมวเพศผู้เป็นการผ่าตัดที่บาดแผลน้อยกว่าและแผลเล็กกว่า ทำให้ฟื้นตัวได้เร็วและง่ายกว่า

ระหว่างการทำหมัน สัตวแพทย์จะกรีดแผลเล็ก ๆ บริเวณถุงอัณฑะเพื่อนำอัณฑะและถุงน้ำอสุจิออก ซึ่งเป็นอวัยวะที่ผลิตตัวอสุจิ เมื่อนำอัณฑะออกแล้ว จะทำการหนีบและผูกท่อนำอสุจิ (vas deferens) เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวอสุจิผ่านไปต่อ

การทำหมันใช้เวลาประมาณ 30–60 นาที และโดยทั่วไปมีวิธีการทำหมันหลัก ๆ อยู่สองวิธี

• ทำหมันแมวตัวผู้แบบปิด: สัตวแพทย์กรีดแผลเพื่อดันอัณฑะออกมา จากนั้นผูกท่อนำอสุจิไว้ภายในถุงอัณฑะ
• ทำหมันแมวตัวผู้แบบเปิด: สัตวแพทย์กรีดแผลใหญ่ขึ้นเล็กน้อยเพื่อให้เห็นท่อนำอสุจิและหลอดเลือดชัดเจน ก่อนจะผูกให้มั่นคงมากขึ้น

ไม่ว่าจะเป็นแบบไหน ผลลัพธ์ก็เหมือนกัน คือแมวเพศผู้จะไม่สามารถสืบพันธุ์ได้ เนื่องจากแผลมีขนาดเล็ก จึงมักไม่ต้องเย็บ และแผลจะหายเองตามธรรมชาติภายในประมาณ 10–14 วัน

ข้อดีของการทำหมันแมวเพศผู้

การทำหมันแมวเพศผู้มีประโยชน์ทั้งด้านสุขภาพและพฤติกรรม ทำให้เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้เลี้ยงสัตว์อย่างรับผิดชอบ

1. ดูแลสุขภาพระยะยาว
    การทำหมันช่วยป้องกันมะเร็งอัณฑะและลดความเสี่ยงของโรคอื่น ๆ เช่น โรคตับอ่อน ทำให้แมวมีชีวิตยืนยาวและสุขภาพดีขึ้น
2. ลดการหนีออกไปข้างนอกและหายออกจากบ้านน
    แมวเพศผู้มักออกไปเดินหาเพื่อนเพื่อผสมพันธุ์ หลังทำหมันพวกเขาจะออกไปนอกบ้านน้อยลง ทำให้ปลอดภัยจากอุบัติเหตุและการบาดเจ็บ
3. ลดความก้าวร้าวและการหวงพื้นที่
    แมวที่ทำหมันมักจะใจเย็นขึ้นและไม่ค่อยหวงพื้นที่ของตน ลดความอยากต่อสู้กับแมวเพศผู้ตัวอื่นเพื่อครอบครองหรือผสมพันธุ์
4. ป้องกันการสเปรย์หรือทำอาณาเขต
    การทำหมันช่วยลดหรือหยุดการฉี่ทำเครื่องหมายอาณาเขต ทำให้บ้านสะอาดและดูแลรักษาง่ายขึ้น
5. ช่วยควบคุมประชากรแมว
    แมวตัวเดียวที่ไม่ได้ทำหมันสามารถสร้างลูกแมวได้หลายร้อยตัว การทำหมันมีบทบาทสำคัญในการป้องกันปัญหาประชากรเกิน เนื่องจากแมวสืบพันธุ์เร็วกว่ามนุษย์ถึง 45 เท่า

แมวตัวเมียทำหมันอย่างไร? และแมวตัวเมียทําหมันกี่เดือนหาย?

การทำหมันแมวเพศเมียเป็นการผ่าตัดเอารังไข่หรือทั้งรังไข่และมดลูกออก เพื่อป้องกันไม่ให้สามารถสืบพันธุ์ได้ การผ่าตัดทำภายใต้การดมยาสลบ ทำให้แมวไม่รู้สึกเจ็บขณะผ่าตัด

ระหว่างการผ่าตัด สัตวแพทย์จะกรีดหน้าท้องเพื่อเข้าถึงและเอาอวัยวะสืบพันธุ์ออก จากนั้นจึงเย็บปิดแผล โดยทั่วไปแผลจะเริ่มหายภายในสัปดาห์แรก และจะตัดไหมประมาณ 7–10 วันหลังการผ่าตัด

การทำหมันแมวเพศเมียซับซ้อนกว่าการทำหมันแมวเพศผู้ แต่ก็ถือว่าปลอดภัยและเป็นขั้นตอนปกติเมื่อทำโดยสัตวแพทย์ที่มีประสบการณ์ มีสองวิธีหลักในการทำหมันแมวเมีย:

• ผ่าตัดเปิดช่องท้อง: เป็นวิธีดั้งเดิมและนิยมที่สุด ใช้แผลผ่าตัดขนาดใหญ่ ต้องดูแลหลังผ่าตัดอย่างระมัดระวัง และมีระยะเวลาฟื้นตัวนานกว่าวิธีอื่นเล็กน้อย
• ผ่าตัดส่องกล้อง (Laparoscopic Surgery): เป็นวิธีการรุกรานน้อย ใช้แผลผ่าตัดเล็ก 2 แผลและเครื่องมือพิเศษ ช่วยให้ฟื้นตัวเร็วขึ้นและเจ็บน้อยกว่า แต่ค่าใช้จ่ายมักสูงกว่า

ระยะเวลาผ่าตัดโดยทั่วไปใช้เวลา 30–60 นาที และแมวส่วนใหญ่จะฟื้นตัวภายใน 10–14 วันหากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

ประโยชน์ของการทำหมันแมวตัวเมีย

การทำหมันแมวเพศเมียมีประโยชน์ทั้งด้านสุขภาพและพฤติกรรม เป็นประโยชน์ต่อทั้งคุณภาพชีวิตของแมวและความสบายใจของเจ้าของ

1. ป้องกันปัญหาสุขภาพร้ายแรง

   การทำหมันช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมนสืบพันธุ์อย่างมาก เช่น การติดเชื้อในมดลูก (endometritis) เนื้องอกมดลูก และมะเร็งเต้านม ซึ่งโรคเหล่านี้อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตหากไม่ได้รับการรักษา

2. เพิ่มคุณภาพชีวิต

   แมวเพศเมียที่ไม่ได้ทำหมันจะเข้าสู่ช่วงติดสัด ทุก ๆ หลายสัปดาห์ ทำให้เกิดความไม่สบาย ความเครียด และการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ การทำหมันช่วยป้องกันรอบเหล่านี้และลดความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์หรือคลอดที่เจ็บปวดหรือซับซ้อน

3. ลดพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์

   ในช่วงติดสัดแมวเพศเมียอาจส่งเสียงดัง กระสับกระส่าย หรือก้าวร้าว อาจข่วนเฟอร์นิเจอร์หรือแสดงพฤติกรรมรบกวนอื่น ๆ การทำหมันช่วยให้แมวสงบและมีความสุข

4. ป้องกันการหนีออกนอกบ้านและการบาดเจ็บ

    แมวที่อยู่ในช่วงติดสัดมักพยายามหนีออกไปหาคู่ ทำให้เสี่ยงต่อการต่อสู้ บาดเจ็บ ติดเชื้อ หรือไปติดเห็บหรือหมัดกลับมา การทำหมันช่วยให้แมวปลอดภัยและอยู่ใกล้บ้านมากขึ้น

การทำหมันส่งผลต่อพฤติกรรมแมวอย่างไรบ้าง?

การทำหมันเป็นการกำจัดต่อมเพศออกไป ทำให้หมดความสามารถในการสืบพันธุ์ และยังทำให้ฮอร์โมนเพศลดลง จึงสามารถช่วยลดหรือป้องกันปัญหาพฤติกรรมบางอย่างได้ แต่ลักษณะอารมณ์ บุคลิกภาพ และความสามารถในการฝึกของแมวจะไม่เปลี่ยนแปลง เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายมีอิทธิพลน้อยหรือแทบไม่มีเลยต่อพฤติกรรมเหล่านี้ การทำหมันแมวตัวผู้ตั้งแต่เด็กจะส่งผลต่อพัฒนาการของลักษณะเฉพาะทางเพศทุติยภูมิ  เช่น ต่อมบริเวณส่วนหลังของหางลูกแมว บริเวณอวัยวะเพศ ขากรรไกรล่าง และอื่น ๆ

ในทางกลับกัน การทำหมันแมวตัวเมียจะทำให้มีความต้องการทางเพศลดลง ส่งผลให้ไม่ค่อยตอบสนองต่อการเรียกหาคู่หรือมองหาคู่ครอง รวมถึงมีอาการติดสัดน้อยลง เช่น การส่งเสียงร้องหรือบิดตัวไปมา แมวที่ทำหมันจึงง่ายต่อการดูแล มักจะมีความอ่อนโยนและน่ารักมากกว่าด้วย

ทำหมันแมว ควรเตรียมตัวอย่างไรบ้าง?

ก่อนที่แมวของคุณจะเข้ารับการทำหมัน การเตรียมตัวเล็กน้อยจะช่วยให้ขั้นตอนเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัย นี่คือสิ่งที่คุณควรทำ

1. ตรวจสุขภาพล่วงหน้า

    พาแมวไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจร่างกายอย่างสมบูรณ์รวมถึงการเจาะเลือด การตรวจนี้ช่วยยืนยันว่าแมวของคุณมีสุขภาพดี ปราศจากโรคแฝง และพร้อมรับยาสลบและการผ่าตัดอย่างปลอดภัย

2. งดอาหารและน้ำก่อนผ่าตัด

    แมวควรงดอาหารและน้ำอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนการผ่าตัด เพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนระหว่างยาสลบ

3. เตรียมพื้นที่พักฟื้นที่ปลอดภัย

   หลังการผ่าตัด แมวจะต้องมีพื้นที่เงียบและสบายสำหรับพักผ่อน เตรียมปลอกคอ (กรวย) เพื่อป้องกันไม่ให้เลียหรือกัดแผล และเก็บแมวไว้ในกรงหรือพื้นที่ปิดมิดชิดเพื่อป้องกันการกระโดดหรือวิ่ง ซึ่งอาจทำให้แผลหายช้า หรือเกิดบาดเจ็บ

วิธีดูแลแมวหลังทำหมันต้องทำอย่างไรบ้าง?

แม้ว่าการทำหมันจะใช้เวลาพักฟื้นน้อย แต่ยังจำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด นี่คือเคล็ดลับน่ารู้ที่จะช่วยให้คุณมั่นใจได้ว่าน้องแมวจะฟื้นตัวได้เร็วและปลอดภัย มาติดตามวิธีการดูแลแมวหลังทำหมันกันได้เลย:

• หลังการผ่าตัดทำหมันเรียบร้อยแล้ว น้องแมวต้องพักผ่อนให้เพียงพอเพื่อฟื้นฟูร่างกาย เจ้าของจึงควรเตรียมพื้นที่พักที่สงบ สภาพแวดล้อมรอบ ๆ ตัวต้องไม่มีสิ่งกระตุ้นให้พวกเค้ารู้สึกตื่นเต้น
• ควรแยกตัวน้องแมวที่ทำหมันออกจากเพื่อน ๆ ตัวอื่นอย่างน้อย 10 วัน และอย่าลืมเตรียมอาหาร น้ำดื่ม กระบะทรายให้พร้อมด้วย
• ตรวจสอบให้แน่ใจว่าน้องแมวอยู่ในพื้นที่ที่สงบห่างจากเสียงดัง และหมั่นดูแลไม่ให้พวกเค้าออกแรงมากจนเกินไป เช่น การวิ่งเล่นหรือกระโดดไปมาบนเฟอร์นิเจอร์
• น้องแมวที่ทำหมันแล้วจะสงบและใจเย็นขึ้น อย่างไรก็ตามน้องแมวตัวผู้บางตัวอาจมีปัญหาพฤติกรรมบางอย่างรุนแรงมากขึ้น เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายที่ยังเหลืออยู่
• ควรเตรียมเบาะนอนนุ่ม หมอน และผ้าห่มอุ่น ๆ เพื่อความสบายในการพักผ่อนให้แมวเหมียวด้วย
• แล้วน้องแมวตัวผู้ทำหมันกี่วันหาย? ขั้นตอนการทำหมันของน้องแมวตัวผู้ค่อนข้างสั้น ภาวะแทรกซ้อนไม่รุนแรง และใช้เวลาฟื้นตัวน้อย